Gürcistan’ı Bombalayan Rusya, 1915’te de İnebolu’yu Bombalamıştı...
Geçenlerde Kafkasları ve tüm Dünyayı etkileyen üzücü bir olay yaşandı. Sizlerin de bildiği üzre Osetya, Gürcistan’a bağlıyken tek taraflı bağımsızlığını ilan etti. Bunu kabullenmeyen Gürcistan, Osetya’ya saldırdı. Rusya, Osetya’ya destek vererek Gürcistan’ı bombaladı. Amerika ve bazı ülkeler ise Gürcistan’a destek verdi. Görünüşte Gürcistan-Osetya Savaşı var. Arka planda ise Rusya-Amerika çekişmesi yaşanıyor. Tüm dünya ülkelerini de kutuplaşmaya sürüklüyor. Ama maalesef olan sivil insanlara oluyor..
Uluslar arası İlişkiler çok karmaşık ve tuhaf bir yapı arzediyor. Bugün dost olduğun bir ülke, yarın düşmanın olabiliyor. Veya düşman olduğun bir ülke, dostun olabiliyor. Rusya – Gürcistan olayı da böyle değil mi? Daha düne kadar birçok dostluk mesajları veriliyordu. Ne oldu?
Bir de kendi ülkemden ve kendi memleketimden örnek vereyim. 19 Temmuz 1915, 20 Eylül 1915 ve 8 Ocak 1916 tarihlerinde Rusya, Osmanlının en gözde ticaret ve liman şehirlerinden İnebolu’yu küçük çapta bombalamıştır. Bombalama pek fazla hasara yol açmamıştır. Tahmin ettiğime göre amaç sadece gözdağı vermek. Nedenine gelince.. Almanların Osmanlı’ya sığınan Goben ve Breslav gemileri Karadenize açılınca, Osmanlıyı savaşa sürüklemek için Rusya’nın Odesa şehrini bombalamış. Rusya da Osmanlı’nın bazı liman şehirlerini bombalamış. Bu şehirlerden biri de İnebolu’dur.
Ama aynı Rusya, 1921 yılında Türkiye’ye yardım etmiştir. Hem de 1915 yılında bombaladığı İnebolu şehri üzerinden. Ne kadar ilginç değil mi? Çünkü, Türkiye –haşa- İtilaf Devletleri tarafından işgal edilirse, Rusya kendi sınırını güvence altına alamayacağını ve sıranın kendisine gelebileceğini düşünüyordu. Bu sebeple de Ankara Hükümeti ile bir anlaşma yapıp, silah-mühimmat-para yardımı yapmıştı. İyi ki de yapmış..
İşte size uluslar arası ilişkilerin karmaşık ve tuhaf yapısı. Bu örnekler daha da çoğaltılabilir. Ben sadece yerel bazdan örnek verdim. Yeri gelmişken Rusya-İnebolu ilişkilerinden biraz daha bahsetmek istiyorum.
Osmanlı – Rus savaşında yani kafkasya cephesinde savaşan askerlerin bazıları da İneboluludur. İnebolu’da yaşayan yaşlı bir tanıdığım var o söylemişti. Dayılarından ikisi Rus’a karşı savaşmış ve bir daha da geri dönmemiş şehid olmuşlar.
1900’lü yılların başından itibaren Osmanlı-Rusya arasında yapılan ticaret çok gelişmişti. Piyade, denk kayığı ve yelkenlilerle Rusya limanlarından İnebolu’ya ticari mallar getiriliyordu. İnebolu’dan da Rusya’ya mal sevkiyatı yapılıyordu. Çarlık Rusya’sının para birimi Manat olduğundan, İnebolulu gemici ve tüccarların en gözde yabancı parası olmuştu. Bugün Euro-Dolar ne ise, o gün Manat da öyle değerliymiş. Ta ki 1917 yılına kadar..
1917 yılında Rusya’da gerçekleşen Bolşevik İhtilali ile Çarlık devrine ait izler yok edilmişti. Manat’lar da tedavülden kaldırılarak başka bir para birimine geçilmişti. Bu olay İnebolulu esnaflarda şok etkisi oluşturmuştu. Tomar tomar Rus manatlarının hiçbir değeri kalmamıştı. Zengin insanlar fakir olmuştu birden. Bazı esnaflarımız maalesef akli dengelerini bile yitirmişlerdi. Değerini yitiren bu Manat’larla soba tutuşturulmuş, çocuklar uçak yapmış, uçurtmalara kuyruk yapmışlardır.
İnebolu’yu bombalayan ve sonraki yıllarda destek veren Rusya ile tarihte yaşadıklarımızın bazılarını anlatmaya çalıştım. Ne zamandan beri aklımdaydı bunları yazmak. Ama Gürcistan-Rusya savaşına denk geldi. Temennim odur ki; inşaallah savaş bir an evvel son bulur ve sivil halka zarar gelmez. Birkaç cümleyle yazımı bitiriyorum.
Yurtta Sulh, Cihanda Sulh..
SAVAŞA HAYIR !
.
Yararlanılan Kaynaklar:
1)Kamil Tunoğlu, İnebolu, 2002
2)tr.wikipedi.org
Aydın ERGÜN
Anadolu Üniversitesi İşletme Fakültesi AÖF
İşletme Bölümü 4.sınıf Öğrencisi
ayergun@hotmail.com
