Meral Tamer, Milliyet gazetesinde ekonomi yazıları yazan bir gazeteci. 10 Aralık tarihli yazısında(*), basında pek de yer bulmayan çok önemli bir konuya değinmiş.

Merkezi Paris’te olan Uluslarası Enerji Ajanası(UEA) Başekonomisti Dr. Fatih Birol başkanlığında, her yıl hazırlanan World Energy Outlook(Dünya Enerji Görünümü) Raporu, Tamer’in deyimiyle “küresel enerji trendleri ve projeksiyonları hakkında en güvenilir kaynaklardan biri” olma özelliğini taşıyor. Raporun, 10 Kasım’da Paris’te dünya kamuoyuna tanıtıldığını belirtmek isterim. Yine  dün(9 Aralık) Sabancı Center’da, IEA Başekonomisti Dr. Birol, Enerji Bakanlığı Müsteşarı Metin Kilci, EPDK yetkilileri, sektör temsilcileri ve gazetecilere sunumunu yaptı Dünya Enerji Görünümü Raporu’nun…

*  *  *  *  *

Birol’un 9 Aralık’ta, Sabancı Center’da, Enerji Bakanlığı Müsteşarı Metin Kilci, EPDK yetkilileri ve gazetecilere yaptığı sunum gerçekten çok önemli.

Birol’un şu uyarıları ısrarla yaptığını vurguluyor Tamer:

“İklim değişikliğine inanalım-inanmayalım, tarafı olalım-olmayalım, Kopenhag Zirvesi’nde alınacak kararlar, enerji sektörünü derinden etkileyecek.”

Tamer’in en  çarpıcı bulduğu konu ise “doğalgaz piyasasında meydana gelen çok önemli değişiklikler”. İşte konunun bence de en ilgi çekici ve en önemli olan yönü burası.

*  *  *  *  *

KAYALARDAN DOĞALGAZ ELDE EDİLECEK

Raporda öne çıkan önemli başlıkları ve doğalgazda meydana gelen değişimleri şöyle sıralayabiliriz.

• ABD’de geliştirilen teknolojiler sayesinde ‘kayalardan’ elde edilen doğalgaz üretiminin artması doğalgaza olan talebi ‘azaltacak’. 2015 yılında ortaya çıkacak 200 milyar metreküplük doğalgaz fazlası Türkiye gibi ‘gaz ithalatçısı’ ülkelerin enerji faturalarını azaltacak.

• Petrol üretim yatırımları düşüp talep artarsa, ortaya çıkacak fiyatlar iyileşme sürecindeki ekonomiler için risk oluşturacak ( Peki ya Türkiye ekonomisi açısından risk ‘ne denli’ büyük, bunu şimdilik tahmin etmek güç).

• 2030’a kadar artan talebin karşılanması için petrolde 4 Suudi Arabistan üretimi kadar(45 milyon varil) ve doğalgazda da 4 Rusya üretimi kadar (2700 milyar metreküp) yeni rezerv bulunması gerekecek.

• Nabucco, Avrupa’ya gaz taşıması planlanan hatlar arasında ekonomik açısından en avantajlısı olacak

 *  *  *  *  *

ORTADOĞU, RUSYA ve KUZEY AFRİKA İÇİN TEHLİKE

Birol, “sessiz devrim” olarak niteleliyor bunu ve şunları söylüyor:

“Doğalgaz alanında sessiz bir devrim gerçekleşiyor. Bu devrimin etkileri bütün dünyada hissediliyor ve daha da hissedilecek. Amerika, kayalardan gaz çıkarmaya başladı. 3 yıl içinde

yeni gazın toplam ABD üretimindeki payı %50’lere tekabül edecek. Konvaksiyonel olmayan bu gaz, 5 dolarlık fiyatıyla çok daha ekonomik olacak.

Bu gelişmenin Amerika dışındaki ülkeler açısından da ‘şok etkileri’ olacak. Mesela Amerika çok gaz ithal edecek diye Ortadoğu, Rusya ve Kuzey Afrika’da pek çok doğalgaz projesi geliştirilmiş, yatırımlar yapılmıştı. Birden görüldü ki Amerikalıların ihtiyacı yok. Bu gazlar elde kaldı. Bu durumda Türkiye de doğalgaz kontratları bulunduğu ülkelerle masaya oturup fiyatların indirilmesini talep edebilir.”

*  *  *  *  *

Diğer yandan, “Bush kalsaydı olmazdı, Obama iktidara geldiğinde yeşeren umutlarımız” gibi masal cümlelerini andıran yorumlara katılmadığımı belirtmekle birlikte, önümüzdeki zamanın bize başta ekonomik açıdan ne gibi zarar/zararlar, yarar/yararlar getireceğini/sağlayacağını merakla bekliyorum…

(*) Meral Tamer,  Doğalgazda Obama’nın Sessiz Devrimi, Milliyet, 10 Aralık 2009